AI speelt een steeds prominentere rol in strategie, investeringsbeslissingen en innovatieagenda’s van organisaties. Maar wat is het echte verhaal achter alle buzzwoorden en beloftes? Is AI een fundamentele gamechanger, of vooral een efficiëntieslag op bestaande processen? Acht aandachtspunten helpen toezichthouders en directieleden om het gebruik van AI verantwoord te borgen en richting te geven.
Tijdens de recente Commissarissen Top van Network C gaf Ton Arrachart, interim-CIO en bestuurslid van CIO-nxt, een verhelderende sessie over de essentials van AI. Hij reikte deelnemers concrete handvatten aan om organisaties kritisch te bevragen op AI-gerelateerde thema’s.
Fictie of functie?
AI is doorgaans een combinatie van grote hoeveelheden data, rekencapaciteit, algoritmes, kansberekening en lerende modellen. Wie AI effectief weet in te zetten, kan waarde creëren. Mits aan de juiste voorwaarden wordt voldaan.
Ton Arrachart richtte zich niet op de technologie zelf, maar op het narratief eromheen: hoe AI aan de bestuurstafel wordt gepresenteerd, en in hoeverre dat beeld rust op realistische businesscases. Daarbij wees hij op de risico’s en potentiële schaduwkanten.
“Toezichthouders hebben de opdracht om door buzz en beloftes heen te prikken. Ze moeten kunnen herkennen wanneer AI strategisch relevant is, en waar het blijft steken op het niveau van kostbaar theater.” Zijn onderstaande acht punten helpen om te toetsen op daadwerkelijke impact in plaats van schone schijn.
8x beter toezicht op AI-deployment
1. Governance: Benoem iemand in de board die de zin, onzin en waanzin kan challengen op basis van kennis van zaken, en toeziet op governance rond besluitvorming en verantwoord gebruik.
2. Deploymentstrategie: AI kent vele vormen en toepassingsgebieden. Zorg voor een implementatie-roadmap. Denk aan het benutten van varianten voor verschillende doelen en doelgroepen en zoals LLM, Copilot, Amazon-Q.
3. Policies & Frameworks: Stel duidelijke spelregels en kaders op voor het gebruik van AI. Leg deze eventueel vast in een code of conduct.
4. Personeel & Cultuur: Implementatie van AI heeft impact op processen, werkwijzen en mensen. Bereid medewerkers en andere betrokkenen goed voor en neem ze mee in het verandertraject.
5. Risico’s & Compliancy: Challenge risico’s zoals IP-diefstal, privacy van klanten en medewerkers, bias en false positives. Blijf kritisch op ethiek en volg wetgeving.
6. Cybersecurity: Ook cybercriminelen benutten AI, bijvoorbeeld via deepfakes. Is er voldoende awareness en training om misbruik te herkennen?
7. Ambities & Drijfveren: Wat is de (strategische) drijfveer voor AI? Concurrentievoordeel? Marktdisruptie? Of de angst om achter te blijven?
8. Usecases & Businesscases: Elke AI-toepassing vereist een goed onderbouwde businesscase met aandacht voor financiën, functionaliteit, architectuur en bovengenoemde punten.
CIO-nxt is een besloten vereniging van zeer ervaren (ex-)CIO’s. De leden zijn actief als (interim-)CIO en/of in toezichthoudende en adviserende functies. Vanuit hun ervaring helpen zij organisaties bij het duiden en benutten van AI en andere digitaliseringsvraagstukken.